- 0542 577 5819
- info@pelinurek.com
Son yıllarda oldukça sık duyduğumuz helikopter ebeveynlik, günümüz ebeveynlerinin birçoğunda karşılaşılan; çocuğu sürekli kontrol altında tutma eğilimini ifade eden bir ebeveynlik tutumudur.
Bu ebeveynlik tutumunda ebeveyn, çocuğun karşılaşabileceği zorlukları önceden fark etmeye ve bu zorlukları onun yerine çözmeye çalışır. Çocuğun yaşına ve gelişim düzeyine uygun olarak deneyimleyebileceği sorumluluklar dahi ebeveyn tarafından üstlenilir. Çoğu zaman amaç; çocuğu korumak, üzülmesini engellemek ve başarısızlık yaşamasının önüne geçmektir.
Ancak çocuğun yaşamındaki her alanın ebeveyn tarafından düzenlenmesi; onun problem çözme becerilerini, özgüven gelişimini ve psikolojik sağlamlığını olumsuz etkileyebilir. Çünkü çocuk, tek başına yapabileceğine dair algı geliştirememiştir. Bu durum, çocuğun tek başına bir şey yapmaktan çekinmesine ve hatta yeni deneyimler edinmekten kaçınmasına yol açabilir. Karşılaşabileceği en küçük zorluk ya da belirsizlik, çocuk için yoğun bir kaygı kaynağına dönüşebilir; çünkü bu duygularla kendi başına baş etme fırsatı bulamamıştır.Helikopter ebeveynlikte çocuk, hata yapmanın doğal bir öğrenme süreci olduğunu fark etmekte zorlanabilir. Bunun yerine hata yapmaktan kaçınan, karar verirken sürekli onay arayan ve zorlandığında hemen bir yetişkin müdahalesine ihtiyaç duyan bir tutum geliştirebilir. Uzun vadede bu durum; kaygı düzeyinin artmasına, sorumluluk almaktan kaçınmaya ve özgüven sorunlarına zemin hazırlayabilir.Unutmamak gerekir ki çocukların sağlıklı gelişimi yalnızca korunmaya değil; denemeye, hata yapmaya ve baş etme yollarını zamanla geliştirmeye de dayanır. Ebeveynin görevi, çocuğun karşısına çıkan her engeli ortadan kaldırmak değil; bu engellerle karşılaştığında onları güvenli bir alan içinde aşabileceğine dair alanlar açabilmektir.
Helikopter ebeveynliğin arkasında çoğu zaman ebeveynin kendi kaygıları yer alır. Günümüz dünyasında artan belirsizlikler, akademik başarı baskısı, sosyal medyanın yarattığı karşılaştırma kültürü ve “iyi ebeveyn olma” beklentileri bu tutumu besleyebilir.Bazı ebeveynler kendi çocukluklarında alamadıkları ilgiyi telafi etmeye çalışırken, bazıları da çocuğunun yaşayacağı en küçük zorluğu bile kişisel bir başarısızlık gibi algılayabilir. Özellikle “Çocuğum üzülürse ben kötü ebeveyn olurum”düşüncesi, aşırı kontrolcü tutumların temelinde sıkça görülür.Helikopter Ebeveynlik ile İlgili Kendinize Sorabileceğiniz Sorular Çocuğumun yapabileceği bir şeyi onun yerine yapıyor muyum?
Onun yaşadığı bir zorlukta hemen müdahale etmeden durabiliyor muyum?
Çocuğumun üzülmesine ne kadar tahammül edebiliyorum?
Kendi kaygım mı konuşuyor, yoksa gerçekten çocuğumun ihtiyacı mı?
Bu sorulara sıkça “evet” diyorsanız, helikopter ebeveynlik tutumları sergiliyor olabilirsiniz. Bu noktada profesyonel destek almak, ebeveynlik tutumlarınızı fark etmek ve çocuğunuzun gelişimini daha sağlıklı bir şekilde desteklemek açısından önemli bir adım olabilir.
Helikopter ebeveynlikten uzaklaşmak için atılacak ilk adım, çocuğa yaşına uygun sorumluluklar vermek ve bu sorumlulukları yerine getirebilmesi için ona alan açmaktır. Ebeveynin bu süreçteki rolü; yönlendirmek ya da sürekli müdahale etmek değil, çocuğun kendi deneyimini yaşayabilmesine eşlik etmektir.
Bu noktada ebeveyn için en zorlayıcı kısım, çocuğun zorlanmasına ve hata yapmasına tahammül edebilmektir. Oysa çocuk, sorumluluklarını yerine getirirken yaptığı hatalar sayesinde öğrenir ve baş etme becerilerini geliştirir. Ebeveynin her adımda devreye girmesi, bu öğrenme sürecini zorlaştırabilir.
Bir diğer önemli adım, ebeveynin kendi kaygılarını fark etmesidir. Çocuğa müdahale etme isteği çoğu zaman çocuğun gerçek ihtiyacından değil, ebeveynin “ya yapamazsa”, “ya üzülürse” düşüncelerinden kaynaklanır. Bu düşünceleri fark edip durabilmek, değişim için güçlü bir başlangıçtır.
Ayrıca çocuğa verilen mesaj da büyük önem taşır. “Ben senin yerine yaparım” yerine “Zorlanabilirsin ama bunu deneyebilirsin” mesajını vermek, çocuğun özgüvenini ve içsel gücünü destekler. Çocuk, yalnız olmadığını ama aynı zamanda yeterli olduğunu hisseder.
Unutulmamalıdır ki helikopter ebeveynlikten uzaklaşmak bir anda gerçekleşen bir değişim değildir. Küçük geri çekilmeler, çocuk için büyük gelişim alanları yaratır. Bu süreçte zorlanan ebeveynler için profesyonel destek almak, hem ebeveynin kendi duygularını anlamasına hem de çocukla daha sağlıklı bir ilişki kurmasına yardımcı olabilir.
Comments are closed