- 0542 577 5819
- info@pelinurek.com
Hiç durup dururken içinizde bir gerginlik oluştuğu oluyor mu? Her şey yolundayken bile sanki kötü bir şey olacakmış gibi hissettiğiniz anlar…
Birçok kişi bu durumu yalnızca kaygı olarak tanımlar. Oysa bazı durumlarda mesele sadece kaygı değildir. Bu his çoğu zaman daha derinde yer alan bir inançtan beslenir: “Dünya güvenli bir yer değil.”
Bu yazıda, sürekli tetikte hissetmenin arkasındaki psikolojik nedenleri ve bu algının nasıl değişebileceğini ele alacağız.
Gün içinde belirgin bir sebep yokken ortaya çıkan “Bir şey olacakmış” hissi, beraberinde kaygı ve gerginliği getirebilir. Bu durum çoğu zaman bilinçli düşüncelerden değil, zihinde zamanla oluşmuş bir güvenlik algısından kaynaklanır.
Eğer zihin dünyayı potansiyel olarak tehlikeli bir yer olarak algılıyorsa kişi farkında olmadan sürekli tetikte kalabilir. Bu durum şu şekillerde kendini gösterebilir:
Bu durum çoğu zaman kişilik özelliğinden değil, geçmişte şekillenmiş bir psikolojik güvenlik algısından kaynaklanır.
Temel inançlarımızın önemli bir kısmı çocukluk deneyimleriyle şekillenir. Çocuk, yaşadığı ortamı ve ilişkileri gözlemleyerek dünyaya dair bir anlam haritası oluşturur.
Bazı deneyimler bu haritanın güvensizlik üzerine kurulmasına neden olabilir:
Bu tür deneyimler çocuğun zihninde şu mesajın yerleşmesine yol açabilir:
“Her an tetikte olmalıyım.”
Yetişkinlikte koşullar değişmiş olsa bile beyin bu eski öğrenmeyi sürdürmeye devam edebilir.
Beynin temel görevi hayatta kalmaktır. Bu nedenle geçmişte tehlike olarak algılanan deneyimler zihinde güçlü izler bırakır.
Tehlike ortadan kalkmış olsa bile beyin bazen:
Bu mekanizma aslında koruyucu bir savunma sistemidir. Ancak uzun süre devam ettiğinde kişi için yorucu bir içsel alarm sistemine dönüşebilir.
Güven duygusu genellikle uzun yıllar içinde gelişir; bu nedenle kısa sürede oluşması beklenmez. Ancak yeni deneyimler ve farkındalıkla yeniden inşa edilebilir.
Bu süreçte yardımcı olabilecek bazı adımlar şunlardır:
Farkındalık: İçsel gerginliğin kaynağını anlamak
Duyguları tanımak: Hangi durumların tetikleyici olduğunu fark etmek
Güvenli ilişkiler kurmak: Destekleyici ve güven veren bağlar geliştirmek
İçsel güven oluşturmak: Kişinin kendisiyle kurduğu güven ilişkisini güçlendirmesi
Zamanla beyin yeni bir öğrenme geliştirebilir: Her durum tehlike değildir.
Dünya her zaman tamamen güvenli bir yer olmayabilir. Ancak kişi kendi yaşamında güven duygusunu besleyen alanlar oluşturabilir.
Comments are closed